91ĘÓƵ

Xarici müəllimlərimizi tanıyaq: Nurhoca Akbulayev

27 OKTYABR 2016 | VIEWS:

Bu gĂĽn AzÉ™rbaycan DövlÉ™t İqtisad Universitetininin tÉ™dris prosesinə (91ĘÓƵ) dĂĽnyanın nĂĽfuzlu ali mÉ™ktÉ™blÉ™rində tÉ™hsil almış AzÉ™rbaycanlı gÉ™nclÉ™r, o cĂĽmlÉ™dÉ™n xarici ölkÉ™lÉ™rdÉ™n olan professor-mĂĽÉ™llim heyÉ™ti  cÉ™lb edilir.

MÉ™qsÉ™d dĂĽnya universitetlÉ™rinin tÉ™crĂĽbÉ™sini 91ĘÓƵ-É™ gÉ™tirmÉ™klÉ™, tÉ™drisin keyfiyyÉ™tini tÉ™kmilləşdirmÉ™kdÉ™n ibarÉ™tdir.  “Xarici mĂĽÉ™llimlÉ™rimizi tanıyaq” layihÉ™si çərçivÉ™sindÉ™ univeritetimizdÉ™ çalışan xarici mĂĽÉ™llimlÉ™ri tÉ™qdim edirik – Nurhoca Akbulayev.

Nurhoca mĂĽÉ™llim Qırğızıstanın CÉ™lalabad şəhÉ™rindÉ™ anadan olub. Bakalavr tÉ™hsilini CÉ™lalabad Kommersiya İnstitutunda TĂĽrk DĂĽnyası İşlÉ™tmÉ™ fakĂĽltÉ™sində (TUDİFAK) idarÉ™etmÉ™ ixtisası ĂĽzrÉ™ baĹźa vurub. 2003-cĂĽ ildÉ™ TĂĽrkiyÉ™nin Sakarya Universiteti Sosial ElmlÉ™r İnstitutunun Muhasibat vÉ™ maliyyÉ™ ixtisası ĂĽzrÉ™ magistr pillÉ™sini bitirib. 2012-ci ildÉ™ hÉ™min institutda doktorluq dissertasiyasını mĂĽdafiÉ™ edÉ™rÉ™k, iqtisad elmlÉ™ri  ĂĽzrÉ™ fÉ™lsÉ™fÉ™ doktoru dÉ™rÉ™cÉ™sini alıb. N. Akbulayev 2008-ci ildÉ™n AzÉ™rbaycan DövlÉ™t İqtisad Universitetinin (91ĘÓƵ) TĂĽrk DĂĽnyası İşlÉ™tmÉ™ fakĂĽltÉ™sindÉ™ çalışır. 91ĘÓƵ-dÉ™ maliyyÉ™ menecmenti, istehsal xÉ™rclÉ™rinin uçotu, investisiya analizi, maliyyÉ™ hesabatlarının analizi, bĂĽdcÉ™ planlaĹźdırması fÉ™nlÉ™rini tÉ™dris edir. GÉ™nc, istedadlı mĂĽÉ™llim bir çox xarici elmi beynÉ™lxalq konfrans vÉ™ elmi jurnallarda tĂĽrk, rus vÉ™ ingilis dillÉ™rindÉ™ 30-dÉ™n çox elmi mÉ™qalÉ™si nəşr olunub.

-Nurhoca mĂĽÉ™llim, necÉ™ oldu ki, 91ĘÓƵ-dÉ™ fÉ™aliyyÉ™tÉ™ baĹźladınız?

-TĂĽrk DĂĽnyası AraĹźdırmaları VÉ™qfi tÉ™rÉ™findÉ™n 91ĘÓƵ-É™ tÉ™yinat almışam. 2008-ci ilin sentyabr ayından burada çalışıram. DĂĽzĂĽnĂĽ desÉ™m, bir illik gÉ™lmiĹźdim 91ĘÓƵ-É™, amma indiyÉ™ kimi buradayam. Burada qalmaq sÉ™bÉ™bim dostluq, qonaqpÉ™rvÉ™rlik, sevgi vÉ™ hörmÉ™tdir. MÉ™ncÉ™, dĂĽnyanın heç bir yerindÉ™ bu dördlĂĽyĂĽ bir yerdÉ™ tapmaq mĂĽmkĂĽn deyil.

 – AzÉ™rbaycanlı tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rlÉ™ mĂĽnasibÉ™tiniz necÉ™dir, onların bilik sÉ™viyyÉ™si sizi qane edirmi?

-MÉ™n auditoriyaya daxil olanda tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rimÉ™ deyirÉ™m ki, bizim bir-birimizdÉ™n öyrÉ™nÉ™cÉ™k çox Ĺźey var. “MĂĽÉ™llim hÉ™r Ĺźeyi bilir” fikrini qÉ™bul etmirÉ™m. Ă–yrÉ™nmÉ™k istÉ™yi  olan tÉ™lÉ™bÉ™yÉ™ dÉ™rs demÉ™k, É™slindÉ™, mĂĽÉ™llimi dÉ™ daha çox öyrÉ™nmÉ™yÉ™ sövq edir. BelÉ™ olan halda qarşılıqlı bilik mĂĽbadilÉ™si yaranır, mĂĽÉ™llim tÉ™lÉ™bÉ™ni öyrÉ™dÉ™rÉ™k mĂĽkÉ™mmÉ™lləşir. MÉ™n tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rÉ™ bilik vermÉ™klÉ™ yanaşı, hÉ™m dÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rimdÉ™n öyrÉ™nirÉ™m. Çünki bu gĂĽn 91ĘÓƵ-i çox bacarıqlı gÉ™nclÉ™r seçir. Çalışıram tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rimÉ™ yaxın olum. DüşünĂĽrÉ™m ki, peşəkar mĂĽÉ™llim savadlı kadr olmaqla yanaşı, hÉ™m dÉ™ psixoloq olmalıdır, hÉ™r auditoriyanın, tÉ™lÉ™bÉ™nin xarakterinÉ™ uyÄźunlaĹźmaqla onu idarÉ™ etmÉ™yi bacarmalıdır. Bilirsiniz, mĂĽÉ™llim hÉ™m dÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™nin dostu olmalıdır. Onun bĂĽtĂĽn qayğılarından, problemlÉ™rindÉ™n xÉ™bÉ™rdar olmalıdır.

– 91ĘÓƵ tÉ™lÉ™bÉ™sinin É™sas istÉ™yi nÉ™dir?

-TÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin istÉ™yi mÉ™nim üçün dÉ™ maraqlı olduÄźu üçün bu sualı mÉ™n onlara vaxtaşırı ĂĽnvanlayıram. TÉ™lÉ™bÉ™lÉ™r daha sÉ™rbÉ™st şəraitdÉ™ dÉ™rs keçmÉ™yi, mĂĽasir standartlara cavab verÉ™n kitabxanaların olmasını, dÉ™rsÉ™ davamiyyÉ™tin mÉ™cburi olmamasını, dÉ™rsdÉ™n sonra vaxtlarını sÉ™mÉ™rÉ™li, hÉ™m dÉ™ É™ylÉ™ncÉ™li keçirmÉ™k üçün mĂĽÉ™yyÉ™n guşəlÉ™rin, mÉ™rkÉ™zlÉ™rin olmasını istÉ™yirlÉ™r. HÉ™m dÉ™ nÉ™zÉ™ri biliklÉ™rdÉ™n çox, praktiki biliklÉ™rÉ™ yiyÉ™lÉ™nmÉ™k istÉ™diklÉ™rini bildirirlÉ™r, tÉ™lim vÉ™ seminarlara ĂĽstĂĽnlĂĽk veririlÉ™r. 91ĘÓƵ-dÉ™ çox savadlı, istedadlı tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™r var, ildÉ™n-ilÉ™ dÉ™ belÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin sayı artmaqdadır. XĂĽsusÉ™n dÉ™, yeni yaradılan  BeynÉ™lxalq magistratura vÉ™ doktorantura mÉ™rkÉ™zindÉ™ tÉ™hsil alan tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin bilik sÉ™viyyÉ™si çox yĂĽksÉ™kdir. Artıq 91ĘÓƵ-i daha bacarıqlı, savadlı gÉ™nclÉ™r seçir. MÉ™n çox zaman universitetlÉ™ baÄźlı xÉ™bÉ™rlÉ™ri, mÉ™lumatları Radio 91ĘÓƵ-dÉ™n izlÉ™yirÉ™m. TÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rim radio ilÉ™ çox maraqlanırlar. Hesab edirÉ™m, gÉ™nclÉ™rin asudÉ™ vaxtlarının sÉ™mÉ™rÉ™li keçirilmÉ™sindÉ™, onların yaradıcılıq bacarıqlarının ĂĽzÉ™ çıxarılmasında hÉ™m Radio 91ĘÓƵ-in, hÉ™m dÉ™ Yaradıcılıq MÉ™rkÉ™zinin mĂĽhĂĽm rolu var.

 – 91ĘÓƵ-dÉ™ tÉ™drisin keyfiyyÉ™tinin artırılması mÉ™qsÉ™di ilÉ™ atılan addımları     necÉ™ dÉ™yÉ™rlÉ™ndirirsiz?

Son dövrlÉ™rdÉ™ universitetdÉ™ aparılan yeniliklÉ™r çox tÉ™qdirÉ™layiqdir. 91ĘÓƵ-dÉ™ tÉ™hsilin, tÉ™drisin keyfiyyÉ™tini yĂĽksÉ™ltmÉ™k üçün çoxsaylı layihÉ™lÉ™r hÉ™yata keçirilir. Bir neçə ildÉ™ universitetÉ™ 200-dÉ™n artıq gÉ™nc mĂĽÉ™llim cÉ™lb edilib ki, onların É™ksÉ™riyyÉ™ti dĂĽnyanın nĂĽfuzlu ali mÉ™ktÉ™blÉ™rinin mÉ™zunlarıdır. Bu çox mĂĽhĂĽm göstÉ™ricidir. Onlar gÉ™nclÉ™rdir, potensialı çox böyĂĽkdĂĽr. Xarici dil biliklÉ™ri var, demÉ™li daha çox biliyÉ™ sahib olmaq imkanları var. Bundan É™lavÉ™, xarici tÉ™crĂĽbÉ™ni universitetimizÉ™ gÉ™tirirlÉ™r, tÉ™hsil aldıqları xarici universitetdÉ™, yaĹźadıqları ölkÉ™dÉ™ qazandıqları dostlarla mĂĽnasibÉ™tlÉ™ri, beynÉ™lxalq É™mÉ™kdaĹźlığın geniĹźlÉ™ndirilmÉ™sindÉ™ faydalı ola bilÉ™r.

91ĘÓƵ-dÉ™ hÉ™yata keçirilÉ™n yeniliklÉ™r sırasında mÉ™n differensial É™mÉ™k haqqı sisteminin tÉ™tbiqini xĂĽsusi vurÄźulamaq istÉ™yirÉ™m. LayihÉ™ AzÉ™rbaycanda ilk dÉ™fÉ™ olaraq bu universitetdÉ™ tÉ™tbiq edilib. Onun nÉ™ticÉ™lÉ™ri sentyabrda artıq açıqlandı. MÉ™nim çalışdığım TUDİFAK, elÉ™cÉ™ dÉ™ kafedra vÉ™ mĂĽÉ™llimlÉ™rimiz reytinq sıralamasında ilk yerlÉ™rdÉ™ olub. LayihÉ™yÉ™ start verilÉ™ndÉ™n universitetdÉ™ nÉ™zÉ™raçarpacaq canlanma yaranıb. LayihÉ™ mĂĽÉ™llimlÉ™r arasında gÉ™rgin rÉ™qabÉ™t mĂĽhitinin formalaĹźmasına gÉ™tirib çıxardı. MÉ™nim özĂĽm AzÉ™rbaycan vÉ™tÉ™ndaşı olmadığım üçün təəssĂĽf ki, layihÉ™dÉ™ iĹźtirak edÉ™ bilmÉ™dim. Hesab edirÉ™m ki, bu yenilik 91ĘÓƵ-in hÉ™m dÉ™ AzÉ™rbaycanın ali tÉ™hsil sisteminÉ™ verdiyi mĂĽhĂĽm töhfÉ™dir. İnanıram ki, bu tÉ™crĂĽbÉ™dÉ™n digÉ™r universitetlÉ™rdÉ™ faydalanacaq. MÉ™nim tÉ™hsil aldığım CÉ™lalabad Kommersiya İnstitutu, onun rÉ™hbÉ™rliyi ilÉ™ mĂĽtÉ™madi olaraq 91ĘÓƵ-dÉ™ki yeniliklÉ™ri bölüşürÉ™m. SizÉ™ bir sirr açım, artıq CÉ™lalabad Kommersiya İnstitutu 91ĘÓƵ-dÉ™ uÄźurla reallaĹźdırılan bu layihÉ™nin tÉ™dbiqi haqda düşünĂĽr.

Bu tÉ™dris ilindÉ™n mĂĽÉ™llimlÉ™rin elmi fÉ™aliyyÉ™tilÉ™ yanaşı, özĂĽnĂĽinkiĹźafı ilÉ™ baÄźlı yeni bir layihÉ™yÉ™ dÉ™ “Lider mĂĽÉ™llim-lider universitet” start verilib. LayihÉ™ 91ĘÓƵ-in pedaqoji heyÉ™tinin peşəkarlıq qabiliyyÉ™tinin yĂĽksÉ™ldilmÉ™sinÉ™, elmi tÉ™dqiqatın tÉ™bliÄźinÉ™, şəxsi inkiĹźafın artırılmasına, sosial fÉ™aliyyÉ™tlÉ™rÉ™ vÉ™ ĂĽmumilikdÉ™ tÉ™dris prosesinÉ™ mĂĽsbÉ™t stimul verÉ™cÉ™k. ĆŹminÉ™m ki, 7 növ “Lider mĂĽÉ™llim” kriteriyaları ĂĽzrÉ™ aparılacaq rÉ™qabÉ™t universitetdÉ™ tÉ™drisin keyfiyyÉ™tinin vÉ™ sÉ™mÉ™rÉ™liliyinin yĂĽksÉ™ldilmÉ™sinÉ™ özĂĽnÉ™mÉ™xsus töhfÉ™ verÉ™cÉ™k. 91ĘÓƵ-dÉ™ yeni tÉ™dris ilindÉ™n reallaĹźdırılan “°ŐÉ™»ĺ°ůľ±˛őin keyfiyyÉ™ti tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin gözĂĽ ilə” layihÉ™sinÉ™ start verib. Yenilik sayÉ™sindÉ™ 91ĘÓƵ-dÉ™ tÉ™dris prosesinÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™ri cÉ™lb edilir, bunun nÉ™ticÉ™sindÉ™ keyfiyyÉ™tli tÉ™drisin təşkilindÉ™ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rin iĹźtirakı tÉ™min edilir, onların ehtiyaclarına uyÄźun tÉ™dris standartları mĂĽÉ™yyÉ™n edilir. 91ĘÓƵ tÉ™lÉ™bÉ™lÉ™rinin valideynlÉ™ri, yaxınları istÉ™diklÉ™ri zaman dÉ™rslÉ™rdÉ™ iĹźtirak edir, tÉ™kliflÉ™rini mĂĽÉ™llimlÉ™rlÉ™, kafedra mĂĽdirlÉ™ri ilÉ™ bölüşürlÉ™r. MÉ™n 91ĘÓƵ-in bu yeniliyini çox bÉ™yÉ™nirÉ™m. °ŐÉ™»ĺ°ůľ±˛őin keyfiyyÉ™tinin yĂĽksÉ™ldilmÉ™si maddi-texniki bazanın sÉ™viyyÉ™sindÉ™n çox asılıdır. Bu baxımdan maliyyÉ™ laboratoriysı, virtual mĂĽÉ™ssisÉ™, innovativ bankçılıq laboratoriyaların fÉ™aliyyÉ™tini mĂĽsbÉ™t dÉ™yÉ™rlÉ™ndirmÉ™k lazımdır. Bu gĂĽn 91ĘÓƵ çox universitetlÉ™rÉ™ nĂĽmunÉ™ olacaq ali mÉ™ktÉ™b olub.

– Qarşıya qoyulan mÉ™qsÉ™dlÉ™rÉ™ çatmaq üçün qarşıda hansı iĹźlÉ™rin görĂĽlmÉ™sinÉ™ ehtiyac var?

91ĘÓƵ İnkiĹźaf etmÉ™kdÉ™ olan Avropa vÉ™ MÉ™rkÉ™zi Asiya UniversitetlÉ™rinin reytinqindÉ™ iqtisadyönĂĽmlĂĽ 4-cĂĽ universiteti olmaqla, regionun É™n yaxşı 200 universiteti sırasında yer alıb. Amma unutmayaq ki, bu gĂĽn hÉ™m regional, hÉ™m dÉ™ dĂĽnya tÉ™hsil xidmÉ™tlÉ™ri sferasında çox ciddi rÉ™qabÉ™t gedir vÉ™ bu rÉ™qabÉ™t gĂĽclÉ™nir. Hesab edirÉ™m ki, görĂĽlÉ™n iĹźlÉ™r, reallaĹźdırılan layihÉ™lÉ™r sayÉ™sindÉ™ universitetimiz bu rÉ™qabÉ™tÉ™ tab gÉ™tirÉ™rÉ™k, çox qısa zamanda nÉ™inki regionun, dĂĽnyanın aparıcı ali mÉ™ktÉ™blÉ™ri sırasında öz layiqli yerini tutacaq.